ดราม่ากระบะรีโว่กับการขับแบบสะบัดกระชากพวงมาลัยในรถปิกอัพยกสูง
ยานยนต์

photodune-2043745-college-student-s

จุดศูนย์ถ่วงของรถยนต์หรือ Center of Gravity (COG) เป็นเรื่องที่มีความเกี่ยวเนื่องกับการทรงตัวของรถยนต์ ค่า CG หรือค่า Center of Gravity คือตำแหน่งที่น้ำหนักรวมของรถตกอยู่ ซึ่งในจุดนี้ อาจจะอยู่ตรงกลางหรือเยื้องไปทางด้านหน้าหรือด้านหลังแล้วแต่ลักษณะของการกระจายน้ำหนัก รูปแบบของรถ ลักษณะการวางเครื่องยนต์ ฐานล้อ (เครื่องยนต์วางด้านหน้า / เครื่องยนต์วางกลางลำ / เครื่องยนต์วางด้านหลัง) และระบบขับเคลื่อน (ขับเคลื่อนล้อหน้า / ขับเคลื่อนล้อหลัง / ขับเคลื่อน 4 ล้อ)

โดยทั่วไป ถ้ารถยนต์มีความสูงไม่มากนัก เช่น รถสปอร์ต รถสมรรถนะสูงซึ่งมีลักษณะของการวางเครื่องยนต์เพื่อทำให้น้ำหนักส่วนใหญ่ตกอยู่ตรงกลาง โดยออกแบบให้น้ำหนักสามารถกระจายลงไปยังทุกล้อแบบสมมาตร หรือทำให้มีน้ำหนักตกที่ด้านหน้าและด้านหลังลงบนล้อทุกข้างเท่าๆกัน หรือมีความเท่ากันในการกระจายน้ำหนักทั้งหน้าและหลังแบบ 50:50 จุด C.G จะอยู่ที่ตำแหน่งเกือบจะกึ่งกลางรถ หากรถยนต์คันนั้นเป็นรถแบบออฟโรดยกสูง ซึ่งมีความสูงมากกว่ารถทั่วไปและออกแบบมาเพื่อการขับลุยทางวิบากในย่านความเร็วต่ำ ค่า Center of Gravity ของรถปิกอัพยกสูงจะเคลื่อนที่ออกจากจุดศูนย์กลางมากหรือน้อยเมื่อขับเข้าโค้งขึ้นอยู่กับความเร็วที่ใช้เป็นสำคัญ รวมถึงการเคลื่อนตัวอย่างรวดเร็วของค่า CG เมื่อคนขับหักพวงมาลัยสลับไป-มาในลักษณะซ้ายทีขวาทีอย่างรวดเร็วในย่านความเร็วที่ไม่สัมพันธ์กับสัดส่วนของความสูง ซึ่งเป็นที่มาของอาการเสียการทรงตัว

ปัจจัยหลักที่จะทำให้รถกระบะยึดเกาะถนนมีตัวแปร 10 อย่าง หรือมากกว่านั้น คือ
1. ความเร็วที่ใช้
2. น้ำหนักบรรทุก ลักษณะของการบรรทุกและการจัดวางสิ่งของที่บรรทุก
3. ขนาดความยาวของฐานล้อ มิติตัวถัง ความสูงของตัวรถ
4 ระบบขับเคลื่อน
5 ลักษณะการวางเครื่องยนต์
6 การกระจายน้ำหนัก
7 ยาง
8 สภาพของช่วงล่าง
9 สภาพผิวถนน
10 อุณหภูมิพื้นผิวถนน

หลักใหญ่ใจความของการขับเคลื่อนรถกระบะยกสูงเข้าโค้งให้มีความปลอดภัยนั้นอยู่ในกรอบแนวคิดที่ว่า จะขับอย่างไรเพื่อไม่ให้จุดศูนย์ถ่วงหรือค่าของ Center of Gravity ซึ่งเป็นค่าแทนที่ของน้ำหนักทั้งหมด เคลื่อนออกนอกฐานรถมากจนทำให้เสียการทรงตัว ซึ่ง CG นี้จะออกนอกฐานได้ในหลายกรณี เช่น

-เมื่อมีการเปลี่ยนทิศทางด้วยความเร็วสูง

-การเปลี่ยนทิศทางแบบกะทันหันซึ่งเป็นการเปลี่ยนช่องทางเพื่อแซงหรือหักหลบรถยนต์คันอื่นในลักษณะกระตุกพวงมาลัยอย่างรุนแรง

ในขณะที่ทำการเปลี่ยนทิศทางเกิดขึ้นในลักษณะที่รถใช้ความเร็วสูงอยู่นั้น จะก่อให้เกิดแรงที่เข้ามากระทำในทางตรงข้ามกับการเปลี่ยนทิศทางของความเร็วนั้นเสมอ เป็นแรงที่วิศวกรเรียกว่า แรงหนีศูนย์กลาง (Centrifugal Force) เช่น เมื่อเข้าโค้งทางด้านซ้ายแรงๆ ตัวของคนขับ ผู้โดยสารและสิ่งของที่อยู่ในรถ จะถูกเหวี่ยงออกไปทางด้านขวา แรงหนีศูนย์กลางที่ว่านี้ส่งผลกับจุดศูนย์ถ่วง ให้เลื่อนเปลี่ยนตำแหน่งไปทางขวาเช่นกัน

ถ้าแรงหนีศูนย์กลางมีมากพอจนทำให้จุดศูนย์ถ่วงเลื่อนออกไปจนเกินฐานของรถ จะทำให้เกิดอาการเสียการทรงตัว เกิดอาการหมุนคว้างหรือแม้แต่พลิกคว่ำ ขึ้นอยู่กับความเร็วที่ใช้ ฉะนั้น เมื่อใดก็ตามที่คุณขับรถกระบะที่มีสัดส่วนความสูงมากกว่ารถทั่วไป ความเร็ว สภาพยาง ช่วงล่าง อุณหภูมิ สภาพพื้นผิวถนน จะกลายป็นตัวแปรสำคัญ ควรลดความเร็วทุกครั้งก่อนที่จะเริ่มต้นหักพวงมาลัยเข้าหัวโค้ง ไม่ควรใช้ความเร็วเกินกว่าค่าที่กำหนดบนป้ายข้างทาง ไม่ควรสะบัดพวงมาลัยเร็วๆ ที่ย่านความเร็วสูง การใช้ความเร็วสูงขับเข้าโค้งในรถปิกอัพยกสูงหรือพยายามหักพวงมาลัยไป-มาในขณะที่ขับเร็วๆ เป็นเรื่องที่อันตรายและอาจทำให้รถเสียหลักจนเกิดอุบัติเหตุได้

เมื่อขับรถกระบะเลี้ยวโค้งซึ่งอาจเป็นโค้งมุมแคบด้านซ้ายหรือโค้งด้านขวาก็ตาม หรือกระชากสะบัดพวงมาลัยไปมา แรงหนีศูนย์หรือแรงปฏิกิริยา จะทำให้รถเอียงเข้าหาด้านที่อยู่มุมในของโค้ง หากขับเข้าโค้งขวา ล้อด้านในโค้งจะเกิดแรงกดทับมหาศาล ขณะที่ล้อด้านนอกโค้งจะกลายเป็นแรงยก ซึ่งหากความเร็วที่ใช้ขับเข้าโค้งไม่มีความสัมพันธ์กับโค้งเช่นขับเร็วมากเกินไป หรือสะบัดพวงมาลัยในขณะที่ขับเร็วๆ เพื่อหักหลบสิ่งกีดขวาง รถอาจจะเสียหลักจนถึงกับพลิกคว่ำ เนื่องจากจุดศูนย์กลางของแรง หรือ จุดที่เป็นตัวแทนน้ำหนักรถ (CG) เคลื่อนออกนอกฐานล้อที่ด้านในของรถอย่างรวดเร็ว จากความสูงของล้อด้านในลดลง ขณะเดียวกันความสูงของล้อด้านนอกกลับยกตัวเพิ่มขึ้น บวกกับลักษณะและรูปแบบของรถปิกอัพยกสูงที่มีระยะห่างจากพื้นถึงใต้ท้องรถมากกว่ารถเก๋ง พื้นฐานของช่วงล่างที่ออกแบบมาสำหรับการบรรทุกแต่ดันมีแรงฉุดลากหรือแรงบิดในรูปของกำลังมหาศาลเกินกว่าความสามารถของช่วงล่าง แม้แต่เหล็กกันโคลง สปริง-โช้คอัพ แหนบ ที่ทำหน้าที่ค้ำหรือไม่ให้ล้อข้างใดข้างหนึ่งถูกกดมากเกินไป รวมถึงคอยรั้งไม่ให้ล้อด้านนอกถูกยกขึ้นมากไป เหล็กกันโคลง สปริงและโช้คอัพในรถปิกอัพคันนั้นได้พยายามรักษาระดับความสูงของล้อทั้งด้านซ้ายและขวาให้คงที่ตั้งฉากตลอดเวลาเพื่อรักษาการยึดเกาะของหน้ายาง แต่ความเร็วหรือลักษณะของการขับแบบกระชากพวงมาลัยซึ่งเป็นตัวแปรสำคัญนั้นทำให้อุปกรณ์ที่ช่วยเพิ่มความเสถียรของช่วงล่างไม่สามารถทำให้แรงปฏิกิริยาลดลงได้ เนื่องจากความเร็วที่ขับเข้าโค้งหรือสะบัดพวงมาลัยนั้นเร็วมากเกินไป กลายเป็นที่มาของอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นจากการใช้ความเร็วในโค้ง รวมถึงการหักหลบที่ย่านความเร็วจนทำให้รถเสียหลักหมุนหรือพลิกคว่ำนั่นเอง

ปัจจุบัน รถกระบะสมัยใหม่นั้นมีการแข่งขันด้านกำลังแรงบิดจากการออกแบบเครื่องยนต์ดีเซลเทอร์โบยุคใหม่เพื่อใช้งานสำหรับการบรรทุกของหนักหรือวิ่งบนทางตรงๆ สามารถขับเข้าโค้งได้ดีพอสมควรแต่ก็ขึ้นอยู่กับความเร็วที่ใช้ขับเข้าไปในโค้ง กำลังของรถที่ได้จากเครื่องยนต์ในรูปของแรงฉุดลากนั้นเพิ่มขึ้นมากมายมหาศาล แต่ระบบรองรับหรือช่วงล่างของรถกระบะยังมีพื้นฐานแบบเดิมๆ ช่วงล่างที่ถูกออกแบบให้ทำหน้าที่รองรับน้ำหนักบรรทุกมากกว่าจะออกแบบมาเพื่อการขับเร็ว สัดส่วนของความสูง ชุดบังคับเลี้ยว ขนาดของฐานล้อและยางก็ยังทำออกมาสำหรับการลุยทางขรุขระหรือเพื่อบรรทุกหนัก ไม่ได้ทำออกมาเพื่อรองรับการใช้ความเร็วของคนขับที่ชอบซิ่งแต่อย่างใดทั้งสิ้น

เมื่อขับรถกระบะยกสูง รถอเนกประสงค์แบบออฟโรดยกสูง รถครอสโอเวอร์ที่มีสัดส่วนความสูงมากกว่ารถเก๋ง รวมถึงรถตู้แบบ MPV ขอบอกเลยว่า "ทุกรุ่น ทุกยี่ห้อ" หรือแม้แต่รถเก๋งเตี้ยๆ ก็สมควรที่จะต้องลดความเร็วก่อนจะขับเข้าสู่หัวโค้ง ปฏิบัติตามป้ายกำหนดความเร็วก่อนเข้าโค้งทุกครั้ง หรือหากคิดว่าขับด้วยความเร็วตามที่ป้ายกำหนดนั้นช้าเกินไปไม่เหมาะกับฝีมือระดับเทพของคุณก็แค่ขับให้เกินกว่าที่ป้ายความเร็วกำหนดไม่มาก เช่น ป้ายบอกแค่ 80 ขับสัก 85 หรือ 90 ไม่ใช่ยัดเข้าไป 120-140 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ไม่ควรสะบัดหรือกระชากพวงมาลัยไปมาเมื่อวิ่งในย่านความเร็วที่เกินกว่า 70-80 กิโลเมตรต่อชั่วโมงเพื่อหักหลบอะไรก็ตาม หากคุณไม่ไปขับจี้ท้ายใคร พร้อมๆ ไปกับการเตรียมความพร้อมอยู่ตลอดเวลากับสถานการณ์ตรงหน้า มีสมาธิแน่วแน่จดจ่ออยู่กับการควบคุมและจงทิ้งระยะห่างจากรถคันข้างหน้าให้อยู่ในระยะที่มีความปลอดภัยเพื่อที่จะไม่ต้องกระชากพวงมาลัยแบบนั้น ไม่มีความจำเป็นอะไรเลยที่จะต้องขับแบบซิ่งเข้าโค้งเร็วๆบนรถที่มีความสูงมากกว่ารถทั่วไปหรือกระตุกกระชากพวงมาลัยจนทำให้รถเป๋ปัด คุณจะใช้งานรถกระบะยกสูงที่ออกแบบมาสำหรับการลุยหรือบรรทุกได้อย่างปลอดภัยมากยิ่งขึ้น 

โลกโซเชียลนั้นเต็มไปด้วยความจริงและความเท็จมากมายผสมปนเปกันอยู่ในนั้น คุณเองก็ต้องรู้เท่าทันและต้องใช้วิจารณญาณในการอ่านและคิดก่อนที่จะเชื่ออะไรก็ตามที่เผยแพร่อยู่ในโลกแห่งความสับสนวุ่นวายนี้ เล่นเฟซให้เป็นหรือดูและอ่านให้น้อยลง สุดท้ายคุณจะพบว่าตัวเองมีเวลาไปทำอะไรที่มีประโยชน์มากกว่าจะเอาเวลาที่มีค่ามานั่งอ่านเรื่องราวบางเรื่องที่ไร้สาระไม่มีความน่าเชื่อถือหรือไม่จริง คลิปวิดีโอของสื่อสวีเดนที่พยายามทำให้รถรีโว่เสียอาการนั้นทำให้คนดูบางส่วนเกิดความน่าเชื่อถือแต่ไม่ใช่สิ่งที่ถูกต้องทั้งหมด ตัวแปรมากมายของการขับทดสอบในลักษณะดังกล่าวก็ไม่ได้ถูกเปิดเผยออกมาอย่างหมดเปลือก การขับในลักษณะนั้นดูเหมือนจะเป็นการจงใจจัดหนักให้กับรถโตโยต้ารีโว่ กระบะรุ่นขายดีของประเทศไทยมากจนเกินไปไม่มีความเป็นกลางตามหลักวิชาชีพของสื่อมวลชน ทั้งๆ ที่รถกระบะยกสูงทุกยี่ห้อเมื่อกระชากพวงมาลัยแบบนั้นก็เสร็จทุกรายแบบไปไม่เป็นเหมือนกันทั้งนั้น ไม่เชื่อก็ลองดูได้ไม่มีใครว่าแต่ต้องเป็นรถของคุณเองนะครับ.

อาคม รวมสุวรรณ
E-Mail chang.arcom@thairath.co.th
Facebook https://www.facebook.com/chang.arcom
https://www.facebook.com/ARCOM-CHANG-Thairath-Online-525369247505358/